Democratisering van erfgoedonderzoek

Hoe maken we erfgoedonderzoek eerlijker en gelijkwaardiger?

Tijdsduur: 2025- 2026

Organisatie: Netwerk Levend Erfgoed, Reinwardt Academie en NWA-route Levend Verleden

In 2025 startten Netwerk Levend Erfgoed, de Reinwardt Academie en de NWA-route Levend Verleden een gezamenlijke zoektocht naar democratischer onderzoek. Hoe kunnen we erfgoedonderzoek verder democratiseren? Wat zijn de barrières om te kunnen komen tot een meer inclusieve en productieve samenwerking tussen wetenschap en samenleving? Welke financieringsmodellen zouden een democratischer onderzoekspraktijk kunnen ondersteunen?

Na een verkennende fase waarin gesprekken werden gevoerd aan de Reinwardt Academie en in Groningen met docenten, onderzoekers en maatschappelijke partners, is een door NWO gefinancierd experiment opgezet om alternatieve manieren van financiering van erfgoedonderzoek te onderzoeken.

Van maart tot juni 2026 vormden twaalf samenwerkingen van makers, communities, onderzoekers en instellingen een zogenoemde Community of Change. Uitgangspunt van het experiment was trust-based funding, oftewel financiering op basis van vertrouwen. De bestaande samenwerkingen ontvingen elk een gelijk deel van het budget en konden hiermee hun eigen ideeën uitvoeren, met zo weinig mogelijk administratieve hindernissen en inhoudelijke voorwaarden.

De resultaten en bevindingen zijn te lezen in het adviesrapport Hechten aan relaties. Advies over het financieren van erfgoedonderzoek op basis van vertrouwen. Dit rapport is op 29 september 2026 tijdens de jaarbijeenkomst van onze route overhandigd aan NWO.